Zimska rezidba voća

Svaka voćka se reže, neka manje a neka više. Ova istinita anegdota vezana za starog profesora voćarstva na mom fakultetu, na naša šeretska pitanja kreše li se pojedina voćna vrsta Višnja, Malina i slično”, je u stvari prava istina o rezidbi voća. Rezidba voća je stalna, najznačajnija i neophodna pomotehnička mjera od koje mnogo zavisi uspješnost proizvodnje. Ukoliko se ova mjera zanemaruje ili izvodi nestručno, što je često slučaj, uveliko se smanjuje vijek i rodni potencijal voćke.

Prve greške koje se naprave su pri samoj sadnji jer se često ne vodi računa da spojno mjesto, odnosno kalem bude na desetak centimetara iznad površine zemljišta. Zatim, sadnice se često ne prekrate na potrebnu visinu ili se uopšte ne prekraćuju, te se sama voćka nepotrebno izdužuje, pa se kruna formira nepravilno i slobodno, što dodatno komplikuje rezidbu.

Nekvalitetno urađena rezidba, ne poznavanje botaničkih osobina biljke i sorte, ne prepoznavanje rodnih elemenata, kao i nekvalitetan rezni alat su faktori koji značajno smanjuju njen prinos. Vrlo česta greška koja se dešava je skraćivanje, tzv. “šišanje” jednogodišnjih rodnih grančica, posebno kod jabučastog voća čime se smanjuje i rod i rodni potencijal voćke.

Rezidba se dijeli na zimsku, koja upravo počinje i teče i koja je najvažnija i zelenu koja se,kako samo ime kaže, izvodi kada je biljka u zelenom stanju odnosno u vegetaciji (najčešće u maju i junu). Zelena rezidba je posebno značajna kod koštičavog voća i njome se smanjuju nedostaci zimske rezidbe, a u mnogome određuje i planira prinos naredne godine. Zelenom rezidbom se uklanja i dio rodnih grančica, ako je voćka prerodila, a svakako vegetativne ne rodne grane - “vodopije”, mada se često dio njih povija i usmjerava u cilju pravilnog formiranja krošnje. U cilju smanjivanja infektivnog potencijala, odnosno prisustva uzročnika bolesti i štetočina, sve grane, lišće i mumificirani plodovi se iznose iz voćnjaka i spaljuju. U mlađim voćnjacima, rezidba je puno blaža i izvodi se u cilju formiranja uzgojnog oblika. Kod starijih je to znatno radikalnije i uz obavezno stvaranje prozračne i pravilne krošnje uklanjaju se sve bolesne i oštećene grane.

Prvi i osnovni razlog rezidbe je ostvarivanje ravnoteže između vegetativnih ne rodnih i generativnih rodnih pupoljaka. Time se uspostavlja ravnoteža između rasta i rodnosti, kao i između podzemnog i nadzemnog dijela biljke. Biljke koje se redovno orezuju bolje rađaju i grade dovoljno rodnih pupoljaka iz kojih se razvijaju cvjetovi. Takođe imaju prozračnu i dobro osvijetljenu krošnju, što smanjuje mogućnost oboljenja, posebno gljivičnih koja su i najčešća. U slučaju neredovne rezidbe postepeno dolazi do premještanja roda u vrhove i obod krošnje, dok niži djelovi odumiru.

Rezidbom se vrše sledeći zahvati:
-Proređivanje - odstranjuje se višak grana i grančica, čime se uspostavlja bolja ravnoteža između rasta i rodnosti;
-Prikraćivanje - primjenjuje se kod mlađih voćnjaka za vrijeme formiranja uzgojnog oblika. A ako ima previše rodnih pupoljaka, vrši se odstranjivanje vršnog dijela grančice čime se postiže razgranjavanje na određenoj visini;
-Rovašenje - zasjecanje kore u obliku latiničnog slova v” čime se spriječava rast u visinu i postiže veća koncentracija hranjiva za rast i razvoj rodnih pupoljaka.

Zimska rezidba se u praksi obavlja u vrijeme mirovanja vegetacije. Obavlja se od jeseni do proljeća, tj. do vremena pred neposredno bubrenje pupoljaka. Najbolje je obavljati u rano proljeće, kada prođu velike hladnoće, jer su biljke po rezidbi veoma osjetljive na mraz.

Druga rezidba obavlja se u vegetaciji, pa se, kao što smo već pomenuli, zove “zelena” ili “ljetnja” rezidba. Njom se dopunjuju i popravljaju učinci zimske rezidbe. Kod rezidbe voćaka je jako važno da ona bude redovna kako ne bi došlo do zapuštenosti voćnjaka čime bi se značajno smanjila rodnost, kvalitet roda i sam životni vijek voćnjaka.

Sve potrebne savjete vezano za rezidbu voća dobićete od tima agronoma u svim vrtnim centrima KALIA. Pored toga, u ponudi je i širok izbor najkvalitetnijeg reznog alata i prateće opreme.

Miloš Guberinić, dipl.ing.agronomije
Vrtni centar KALIA Berane